Μέτρα προφύλαξης κατά της πνευμονίας (εμβόλια)

Πνευμονία όπως ήδη έχουμε αναφέρει, είναι η λοίμωξη του αναπνευστικού παρεγχύματος και αποτελεί ένα από τα συνηθέστερα αίτια νοσηρότητας παγκοσμίως. Πριν την ανακάλυψη των αντιβιοτικών δε, αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες αιτίες θνητότητας. Ακόμη και σήμερα, σύμφωνα με τα στατιστικά της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, αποτελεί την 1η αιτία νοσηρότητας και την 6η κατά σειρά αιτία θνητότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Αιτιολογικοί παράγοντες της πνευμονίας είναι τα μικρόβια και οι ιοί. Πλέον ευπαθή για ανάπτυξη σοβαρής πνευμονίας, είναι τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα και οι ηλικιωμένοι. Σε αυτά ακριβώς τα άτομα στοχεύουν τα μέτρα προφύλαξης με σημαντικότερα τα εμβόλια κατά του ιού της γρίπης και κατά του πνευμονιόκοκκου.

Γρίπη είναι μία οξεία ιογενής λοίμωξη που συνήθως αυτοϊάται, αλλά μπορεί να επιπλακεί με πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή πνευμονία.

Πνευμονιοκοκκική πνευμονία Σοβαρή πνευμονία, η οποία προκαλείται από ένα μικρόβιο που ονομάζεται στρεπτόκοκκος της πνευμονίας ή «πνευμονιόκοκκος».

Παραθέτουμε λοιπόν όλα αυτά που πρέπει να γνωρίζετε για τα εμβόλια.

Αντιγριπικό εμβόλιο (Γίνεται ενδομυϊκά 1 φορά το χρόνο από Σεπτέμβριο μέχρι Νοέμβριο) Ο εμβολιασμός με αντιγριπικό εμβόλιο συνιστάται σε:

• Ηλικιωμένους

• Άτομα που έρχονται σε επαφή με ασθενείς υψηλού κινδύνου (συγγενείς ή προσωπικό νοσηλευτικών ιδρυμάτων) και σε ασθενείς με:

• Χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (ΧΑΠ, Βρογχικό άσθμα, κλπ.)

• Χρόνια καρδιολογικά νοσήματα

• Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

• Σακχαρώδη διαβήτη

• Ανοσοκαταστολή (φάρμακα, HIV, νεφρωτικό σύνδρομο)

• Αιμοσφαιρινοπάθειες

Αντένδειξη:

• σε αλλεργικά άτομα

• σε εγκυμοσύνη (1ο τρίμηνο κυήσεως)

• σε άτομα με ενεργό λοίμωξη

Παρενέργειες: Είναι σπάνιες και περιλαμβάνουν πυρετό – μυαλγίες - αλλεργική αντίδραση

Αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο Το αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο συνιστάται σε:

• Ηλικιωμένους και σε ασθενείς με:

• Χρόνια αναπνευστικά νοσήματα

• Χρόνια καρδιολογικά προβλήματα

• Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

• Χρόνια ηπατική ανεπάρκεια

• Σακχαρώδη διαβήτη

• Σπληνεκτομηθέντα άτομα

• Σύνδρομο ανοσολογικών διαταραχών

• Αλκοολισμό

Αντένδειξη:

• Ενεργός λοίμωξη

• Κύηση και στο θηλασμό

Παρενέργειες: σπάνια πυρετός – μυαλγίες, επίσης τοπική αντίδραση (πόνος-οίδημα)

Διαθέσιμα εμβόλια: Πνευμονιοκοκκικά Εμβόλια PCV13 / PCV20 / (Conjugate) Σε ποιους χορηγείται Βρέφη, παιδιά, ενήλικες ≥ 18 ετών, ομάδες κινδύνου. Διάρκεια προστασίας Μακροχρόνια / πρακτικά ισόβια ανοσολογική μνήμη (δεν απαιτείται επανάληψη υπό φυσιολογικές συνθήκες)

PPSV23 (Polysaccharide) Ενήλικες ≥ 65 ετών και άτο α υψηλού κινδύνου. Διάρκεια προστασίας περίπου 5–7 χρόνια → σε ομάδες υψηλού κινδύνου μπορεί να χρειαστεί επανάληψη μετά 5 χρόνια (σημ.)

Το νεότερο PCV21 έχει εγκριθεί κι αναμένεται να κυκλοφορήσει σύντομα και στην Ελλάδα. Γίνεται ενδομυϊκά και μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα με το αντιγριπικό, αλλά σε διαφορετική θέση.

• Τελευταία έχει τεθεί στην κυκλοφορία εμβόλιο κατά της λοίμωξης από τον ανα- πνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), το οποίο αφορά μεγάλες ηλικίες, ή ασθενείς με σοβαρές αναπνευστικές - καρδιολογικές παθήσεις ή σε ανοσοκαταστολή.

• Τέλος, πρέπει να αναφερθούμε για την ύπαρξη του εμβολίου κατά της νόσου που προκαλείται από τον ιό COVID-19. Για τα εμβόλια (ειδικά τα mRNA) που κυκλοφό- ρησαν κατά την περίοδο της πανδημίας υπάρχουν πολλές διεθνείς μελέτες αντικρουόμενες ως προς την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους.

(από το βιβλίο "ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑ με μία ματιά" 2η αναθεωρημένη έκδοση 2026, Συγγραφέας Νικόλαος Δ. Χαϊνης, Εκδόσεις Ζεβελεκάκης)